De gemeenteraad van Achtkarspelen kwam op 3 oktober 2024 bijeen om de ombuigingsvoorstellen voor de begroting van 2025-2028 te bespreken. De financiële situatie van de gemeente is zorgwekkend, en hoewel het college voor 2025 nog een sluitende begroting kan presenteren, zijn er voor de jaren daarna aanzienlijke bezuinigingen nodig.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
In een levendig debat besprak de raad de zeven voorgestelde bezuinigingslijnen. De discussie werd geopend door wethouder Bruning, die de ernst van de situatie benadrukte: "We streven ernaar om nu de ombuigingen te starten. We hoeven niet morgen een oplossing te vinden, maar we moeten wel een oplossing richting met elkaar afspreken."
Een van de meest besproken onderwerpen was de mogelijke verhoging van de Onroerende Zaakbelasting (OZB). De fractie van de PVV, vertegenwoordigd door de heer Graansma, sprak zich fel uit tegen de verhoging: "Voor veel woningbezitters is dit een opstapeling van lastenverhogingen die de inwoners uiteindelijk hard zal raken." Daarentegen vond de ChristenUnie, bij monde van mevrouw Vellema, de verhoging acceptabel: "Laten we hier vooral reëel naar kijken wat een OZB-verhoging daadwerkelijk betekent in de portemonnee van onze burgers."
De raad besprak ook andere financiële maatregelen zoals BTW-compensatie en het temporiseren van kapitaallasten. De heer Veenstra van de FNP vroeg zich af of de gemeente wel voldoende menskracht heeft om dergelijke operaties uit te voeren. Wethouder Bruning verzekerde de raad dat er met verenigde krachten gewerkt zal worden aan een actieplan.
Een ander belangrijk punt van discussie was de inzet van reserves. De heer Speelman van de PvdA/GroenLinks-fractie waarschuwde: "We moeten nu oplossingen vinden. Het aanwenden van een deel van de vrije reserve voor structurele uitgaven is niet onze voorkeur."
De raad gaf ook tips en suggesties aan het college. De heer Hooghiemstra van het GBA stelde voor om te kijken naar meer inkomsten uit toeristenbelasting en andere creatieve oplossingen. De heer Terpstra van het CDA benadrukte het belang van digitalisering en automatisering als mogelijke besparingsmaatregelen.
Het debat eindigde met een oproep van wethouder Bruning aan de raad om betrokken te blijven: "Kom met ideeën, tips en trucs. We gaan met veel plezier aan de slag om in 2028 tot een sluitende begroting te komen."
De gemeenteraad van Achtkarspelen staat voor een uitdagende taak om de financiële toekomst van de gemeente veilig te stellen. Met een mix van bezuinigingen, belastingverhogingen en creatieve oplossingen hoopt de raad de komende jaren financieel gezond te blijven.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Achtkarspelen bespreekt op 3 oktober 2024 de ombuigingsvoorstellen voor de begroting van 2025-2028. De financiële situatie van de gemeente is zorgwekkend, en hoewel het college voor 2025 nog een sluitende begroting kan presenteren, zijn er voor de jaren daarna aanzienlijke bezuinigingen nodig. De notitie bevat zeven bezuinigingslijnen die de raad moet bespreken om het college richting te geven voor de begroting van 2025 en de kadernota van 2026-2029. Belangrijke overwegingen zijn onder andere een verhoging van de Onroerende Zaakbelasting (OZB) en andere financiële maatregelen zoals BTW-compensatie en temporisering van kapitaallasten. Het college vraagt de raad om input, vooral over de acceptatie van de voorgestelde bezuinigingen, zodat deze kunnen worden verwerkt in een actieplan. De provincie volgt de situatie nauwlettend en verwacht een actieplan voor een meerjarig sluitende begroting.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Ombuigingsvoorstellen begroting 2025-2028". Het voorstel richt zich op het bespreken van ombuigingsvoorstellen om de financiële positie van de gemeente Achtkarspelen te verbeteren. Het college presenteert zeven bezuinigingslijnen en vraagt de gemeenteraad om input voor de begroting van 2025 en de kadernota 2026-2029. De financiële situatie is zorgwekkend, en er zijn ingrijpende maatregelen nodig, waaronder een mogelijke verhoging van de Onroerende Zaakbelasting (OZB). Het doel is om richting te geven aan het college voor het opstellen van een sluitende meerjarenbegroting.
Oordeel over de volledigheid:
Het voorstel is redelijk volledig in de zin dat het de huidige financiële situatie schetst en mogelijke richtingen voor bezuinigingen biedt. Echter, het mist gedetailleerde uitwerkingen van de voorgestelde maatregelen, wat begrijpelijk is gezien de complexiteit en de noodzaak voor verdere discussie.
Rol van de Raad:
De gemeenteraad heeft de rol om richting te geven aan het college door het bespreken van de ombuigingsvoorstellen. De raad moet aangeven welke voorstellen acceptabel zijn en welke niet, zodat het college deze input kan gebruiken voor het opstellen van de begroting en het actieplan.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen over de acceptatie van de voorgestelde bezuinigingslijnen en de mogelijke verhoging van de OZB. Dit zijn politieke keuzes die invloed hebben op de financiële gezondheid van de gemeente en de belastingdruk voor inwoners.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) omdat het geen concrete doelen of tijdlijnen bevat voor de implementatie van de bezuinigingen. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de noodzaak voor verdere uitwerking is evident.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten welke ombuigingsrichtingen acceptabel zijn en welke niet, en of zij instemmen met de voorgestelde verhoging van de OZB.
Participatie:
Het voorstel vermeldt geen specifieke participatie van burgers of andere belanghebbenden in het proces, wat een gemiste kans kan zijn voor bredere betrokkenheid en draagvlak.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in dit voorstel, hoewel het een overweging kan zijn bij het maken van bezuinigingskeuzes.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen zijn aanzienlijk, met een groot tekort dat moet worden gedicht. Het voorstel geeft aan dat er verschillende dekkingsvoorstellen zijn, zoals de temporisering van kapitaallasten en de verhoging van de OZB, maar verdere details over de dekking zijn nog in ontwikkeling.
-
