De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft een belangrijke beslissing voor de boeg: de programmabegroting voor 2026-2029. Met een positief saldo voor de eerste twee jaren, maar een negatief vooruitzicht voor 2028 en 2029, staat de raad voor de uitdaging om een sluitende begroting te presenteren aan de provincie.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
Tijdens de raadsvergadering van 6 november 2025 werd de programmabegroting voor de jaren 2026-2029 uitvoerig besproken. Voorzitter De Vries opende de bijeenkomst met een luchtige opmerking over de begroting als "nog net geen hamerstuk", waarmee hij de ernst van de situatie benadrukte. De begroting moet immers niet alleen goedgekeurd worden, maar ook de investeringskredieten voor 2026 moeten beschikbaar worden gesteld.
CDA: "Investeren in de kracht van de dorpen"
Doethyna Vriesema van het CDA benadrukte het belang van stabiliteit en verantwoordelijkheid. "De begroting laat zien dat Achtkarspelen financieel op eigen benen staat," verklaarde ze trots. Ze prees de inzet van de ambtelijke organisatie en het college voor hun harde werk aan een sluitende begroting. Vriesema benadrukte de noodzaak van een voortdurende lobby richting Den Haag om de financiële druk te verlichten. "Het CDA kiest voor degelijkheid, geen luchtkastelen, maar duidelijke prioriteiten en eerlijk beleid," aldus Vriesema.
FNP: "Een overgangsbegroting naar een nieuwe raad"
IJde van Kammen van de FNP sprak over de uitdagingen die de gemeente de afgelopen jaren heeft doorstaan, waaronder de fusie en de herstructurering van de organisatie. Hij noemde de huidige begroting een "overgangsbegroting" en prees de gemeente voor het bereiken van een stabiele financiële positie. "We staan redelijk stabiel in de toekomst," zei Van Kammen, en hij benadrukte het belang van het behouden van reserves en het goed bedienen van de burgers.
De vergadering verliep in een constructieve sfeer, waarbij de verschillende fracties hun visie op de toekomst van Achtkarspelen deelden. De raad heeft besloten om de begroting voor 2026 vast te stellen en de investeringskredieten voor dat jaar beschikbaar te stellen. Hierna zal de begroting op de gemeentelijke website worden geplaatst, waarmee de gemeente een stap zet naar een financieel stabiele toekomst.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Achtkarspelen stelt op 6 november 2025 de programmabegroting voor 2026-2029 vast. Deze begroting is gebaseerd op de Kadernota 2026-2029 en houdt rekening met nieuwe ontwikkelingen en indexaties. Voor 2026 en 2027 wordt een positief saldo verwacht, maar voor 2028 en 2029 is het saldo negatief. De raad moet besluiten of hij de begroting voor 2026 vaststelt en de investeringskredieten voor dat jaar beschikbaar stelt. Het doel is om een sluitende begroting voor 2026-2029 aan de provincie te leveren, zodat het huidige toezicht door de provincie kan worden voortgezet. De septembercirculaire van 2025, die een negatief effect heeft op de begroting vanaf 2026, is nog niet verwerkt, maar zal in 2026 worden meegenomen. Na goedkeuring wordt de begroting op de gemeentelijke website geplaatst.
Documenten
-
Analyse van het document
Analyse van het voorstel / amendement of motie
Titel en samenvatting:
De titel van het voorstel is "Programmabegroting 2026-2029". Het voorstel betreft de vaststelling van de programmabegroting voor de jaren 2026 tot en met 2029. De begroting is gebaseerd op de kaders van de Kadernota 2026-2029 en houdt rekening met nieuwe ontwikkelingen en indexaties. Voor 2026 en 2027 wordt een positief saldo verwacht, terwijl voor 2028 en 2029 een negatief saldo wordt voorzien. Het doel is om een structureel sluitende begroting voor 2026 te presenteren aan de provincie, zodat het repressieve toezicht kan worden voortgezet. De raad wordt gevraagd de begroting vast te stellen en de investeringskredieten voor 2026 goed te keuren.
Oordeel over de volledigheid van het voorstel:
Het voorstel is volledig in de zin dat het een gedetailleerd financieel overzicht biedt van de verwachte inkomsten en uitgaven voor de komende jaren. Het bevat ook bijlagen zoals de Programmabegroting 2026-2029 en de Memo Septembercirculaire 2025, die verdere context en details bieden.
Rol van de raad bij het voorstel:
De raad heeft de rol om de programmabegroting vast te stellen. Dit is een essentiële stap, aangezien de begroting de basis vormt voor de uitvoering van gemeentelijk beleid door het college.
Politieke keuzes die moeten worden gemaakt:
De raad moet beslissen of zij akkoord gaat met de voorgestelde begroting en investeringskredieten. Dit omvat het maken van keuzes over prioriteiten in uitgaven en investeringen, vooral gezien de negatieve saldi in de latere jaren van de begrotingsperiode.
Is het voorstel SMART? Zijn er inconsequenties?
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van financiële doelen en tijdsbestek. Het is echter niet volledig SMART, omdat het niet duidelijk is hoe de negatieve saldi in 2028 en 2029 zullen worden aangepakt. Er zijn geen directe inconsequenties, maar de toekomstige negatieve saldi vormen een risico dat nog moet worden geadresseerd.
Besluit dat de raad moet nemen:
De raad moet besluiten om de programmabegroting 2026 vast te stellen en de investeringskredieten voor 2026 goed te keuren.
Participatie:
Er wordt geen specifieke melding gemaakt van inwoners- of overheidsparticipatie in het voorstel. De communicatie na vaststelling is beperkt tot publicatie op de gemeentelijke website.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in dit voorstel.
Financiële gevolgen en dekking:
De financiële gevolgen zijn duidelijk uiteengezet in de bijlage 'Programmabegroting 2026-2029'. Er is een positief begrotingssaldo voor 2026, maar negatieve saldi voor 2028 en 2029. De septembercirculaire heeft een negatief effect op de begroting vanaf 2026, wat in de eerstvolgende begrotingswijziging zal worden verwerkt. Er is geen specifieke dekking voor de negatieve saldi in de latere jaren genoemd.
-
-
