De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft het college de opdracht gegeven om scenario's te ontwikkelen voor de begroting van 2024. Deze plannen moeten anticiperen op een mogelijk kleiner budget door een nieuw verdeelmodel van het gemeentefonds.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
In een levendig debat op 3 november 2022 heeft de gemeenteraad van Achtkarspelen een motie aangenomen die het college vraagt om proactief te plannen voor de begroting van 2024. Het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds, dat vanaf 1 januari 2023 van kracht is, kan namelijk leiden tot een kleiner budget voor de gemeente in de komende jaren. De raad wil dat het college niet alleen blijft lobbyen in Den Haag voor een gunstigere verdeling, maar ook alternatieve plannen ontwikkelt voor het geval deze lobby niet succesvol is.
Tijdens het debat benadrukte een raadslid: "Het is cruciaal dat we voorbereid zijn op verschillende scenario's. We moeten een duidelijk tijdspad hebben en weten hoe we onze kerntaken kunnen blijven uitvoeren, zelfs als de financiële middelen afnemen." De raad drong erop aan dat het college deze plannen en scenario's tijdig presenteert, zodat er voldoende tijd is voor discussie en aanpassing.
Wethouder Terpstra reageerde op de vragen en zorgen van de raadsleden door te bevestigen dat het college de motie begrijpt en de noodzaak inziet van een gedegen voorbereiding. "We zijn ons bewust van de financiële uitdagingen die het nieuwe verdeelmodel met zich mee kan brengen. Daarom zullen we verschillende scenario's uitwerken en deze in de controlecommissie bespreken," aldus Terpstra.
Een ander raadslid vroeg zich af of de gemeente niet te afhankelijk is van de uitkomsten van de lobby in Den Haag. "Wat als de lobby niet het gewenste resultaat oplevert? Hebben we dan een plan B?" vroeg hij. De wethouder verzekerde de raad dat er ook naar andere oplossingen wordt gekeken, zoals het heroverwegen van belastingopbrengsten en het onderzoeken van bezuinigingsmogelijkheden.
Het debat maakte duidelijk dat de gemeenteraad van Achtkarspelen vastberaden is om voorbereid te zijn op de mogelijke financiële veranderingen. De wethouder sloot af met de belofte dat het college de plannen en scenario's zorgvuldig zal uitwerken en tijdig aan de raad zal presenteren. "We willen ervoor zorgen dat Achtkarspelen ook in de toekomst haar kerntaken kan blijven uitvoeren, ongeacht de financiële uitdagingen die op ons pad komen," concludeerde hij.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft op 3 november 2022 een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om plannen en scenario's uit te werken voor de begroting van 2024. Deze plannen moeten rekening houden met het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds dat vanaf 1 januari 2023 van kracht is. Het nieuwe model is bedoeld om beter aan te sluiten bij de kosten van gemeenten, maar kan leiden tot een kleiner budget voor Achtkarspelen in 2026 en de daaropvolgende jaren. Het college wordt gevraagd om naast de lopende lobby in Den Haag, die tot doel heeft een gunstigere verdeling van het gemeentefonds te bewerkstelligen, ook alternatieve plannen te ontwikkelen voor het geval de lobby niet succesvol is. Deze plannen moeten voorzien zijn van een duidelijk tijdspad en gepresenteerd worden aan de raad, zodat de gemeente haar kerntaken kan blijven uitvoeren ondanks de verwachte budgettaire uitdagingen.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De motie heeft als titel "Nieuwe verdeling van het gemeentefonds vanaf 2023". De motie verzoekt het college van de gemeente Achtkarspelen om plannen en scenario's uit te werken in reactie op de herziening van het gemeentefonds, die vanaf 2023 van kracht is. Deze herziening is nodig omdat de huidige verdeling niet meer aansluit bij de kosten van gemeenten, mede door decentralisaties in het sociaal domein. Het college moet deze plannen voorzien van een tijdspad en presenteren aan de raad, zodat de gemeente voorbereid is op een mogelijk kleiner budget in 2026 en de daaropvolgende jaren.
Oordeel over de volledigheid:
De motie is redelijk volledig in de zin dat het duidelijk aangeeft wat er van het college wordt verwacht: het uitwerken van plannen en scenario's, inclusief een tijdspad, en het presenteren hiervan aan de raad. Echter, de motie mist specifieke details over de inhoudelijke eisen aan de plannen en scenario's.
Rol van de raad:
De raad heeft de rol om het college te verzoeken om actie te ondernemen en om de uitgewerkte plannen en scenario's te beoordelen zodra deze gepresenteerd worden. De raad moet ook beslissen over de goedkeuring van deze plannen.
Politieke keuzes:
De raad moet beslissen of zij akkoord gaat met de voorgestelde aanpak van het college en of zij de lobby in Den Haag willen voortzetten of intensiveren. Daarnaast moeten ze keuzes maken over prioriteiten binnen de gemeentelijke begroting in het licht van een mogelijk kleiner budget.
SMART en Inconsistenties:
De motie is gedeeltelijk SMART. Het is specifiek en tijdgebonden, maar mist meetbare en haalbare criteria voor de plannen en scenario's. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de motie zou baat hebben bij meer concrete doelstellingen.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of zij de motie aannemen en het college de opdracht geven om de gevraagde plannen en scenario's uit te werken en te presenteren.
Participatie:
De motie zegt niets expliciet over participatie van burgers of andere belanghebbenden in het proces van het uitwerken van de plannen en scenario's.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd in de motie, maar kan een relevant onderwerp zijn bij het bepalen van de prioriteiten binnen de gemeentelijke begroting.
Financiële gevolgen:
De motie erkent dat de herziening van het gemeentefonds kan leiden tot een kleiner budget voor de gemeente in 2026 en daarna. Er wordt echter niet aangegeven hoe eventuele financiële tekorten gedekt zullen worden. Dit is een belangrijk aspect dat verder uitgewerkt moet worden in de plannen en scenario's.
