De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft ingestemd met de nieuwe Nota Grondbeleid 2026-2029. Dit beleid introduceert een situationeel grondbeleid, waarbij per locatie wordt bepaald welk type grondbeleid het beste past. Het doel is om woningbouw te versnellen en maatschappelijke doelen te bereiken.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
In een levendig debat heeft de gemeenteraad van Achtkarspelen het nieuwe grondbeleid besproken en uiteindelijk goedgekeurd. Het voorstel om een situationeel grondbeleid in te voeren, waarbij per locatie wordt gekeken welk type beleid het meest geschikt is, kreeg brede steun. Het doel is om de woningbouw te versnellen en maatschappelijke doelen te realiseren.
Flexibiliteit en veiligheidskleppen
Albert van Dijk, zelfstandig raadslid, diende een amendement in om het gebruik van onteigening voor natuurontwikkeling uit het beleid te schrappen. "Wy wolle altyd alles yn de minlike oplossing besykje te finen," benadrukte Van Dijk. Het amendement werd door het college als een prima aanvulling gezien. "In wezen blijft het instrument hetzelfde, alleen er zit nog een veiligheidsklep op," aldus wethouder Engbert Van Esch.
ChristenUnie: "Meer Actie Nodig"
Klaas Sietse van der Wal van de ChristenUnie sprak zijn steun uit voor het beleid, maar riep op tot meer actie. "Elke boufakker kin jo fertelle dat jo oan de nije gereedschapskist pas wat ha as jo it gereedskap ek brûke," zei hij. Van der Wal benadrukte dat het college actiever grondbeleid moet voeren om de woningbouw te versnellen.
CDA: "We blijven trekken"
Hinke Spinder van het CDA reageerde op de oproep van de ChristenUnie. "Wy binne bliid mei dit grûnbeleid en wy sille ek alles yn it wurk sette om te bewegen dat de wenningbou as sadanich ek oppakt wurdt," verzekerde ze. Het CDA, als grootste fractie in de raad, speelt een cruciale rol in de uitvoering van het beleid.
PVV: "Blij met schrappen natuurontwikkeling"
Jeffrey Graansma van de PVV stemde tegen het voorstel, ondanks de aanpassing. Hij was echter tevreden dat natuurontwikkeling als reden voor onteigening was geschrapt. "Ik ben erg blij dat deze natuurontwikkeling er nu wel uit is," aldus Graansma.
Besluitvorming
Na een uitgebreide discussie stemde de meerderheid van de raad in met het geamendeerde voorstel. Het nieuwe beleid biedt de gemeente de flexibiliteit om per locatie het meest geschikte grondbeleid te kiezen, met een budget van €50.000 voor grondzaken, gedekt uit toekomstige positieve grondexploitaties. De raad heeft hiermee een belangrijke stap gezet richting versnelling van de woningbouw in Achtkarspelen.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Achtkarspelen overweegt om de nieuwe Nota Grondbeleid 2026-2029 vast te stellen. Dit beleid zou een situationeel grondbeleid introduceren, waarbij per locatie wordt bepaald welk type grondbeleid het beste past. Het doel is om woningbouw te versnellen en maatschappelijke doelen te bereiken. De raad zou ook een budget van €50.000 beschikbaar kunnen stellen voor grondzaken, zoals taxaties en aankoopkosten. Dit bedrag zou worden gedekt uit positieve resultaten van toekomstige grondexploitaties. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om de kaders voor het grondbeleid vast te stellen, terwijl het college verantwoordelijk is voor de uitvoering. Er zijn alternatieven, zoals het kiezen voor een ander type grondbeleid of geen budget vaststellen, maar deze hebben nadelen. De uiteindelijke beslissing ligt bij de gemeenteraad.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Vaststelling nota grondbeleid 2026-2029". Het voorstel beoogt de vaststelling van de Nota Grondbeleid 2026-2029, waarin een (actief) situationeel grondbeleid wordt voorgesteld. Dit beleid stelt de gemeente in staat om per locatie een passende vorm van grondbeleid te kiezen, met als doel het versnellen van woningbouw en het behalen van maatschappelijke doelen. Daarnaast wordt een budget van €50.000 voorgesteld voor algemene kosten van grondzaken, te dekken uit positieve resultaten van toekomstige grondexploitaties.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig. Het biedt een duidelijk overzicht van de redenen voor de nieuwe nota, de voorgestelde beleidsaanpassingen en de financiële implicaties. Echter, het mist gedetailleerde informatie over hoe de participatie van inwoners en andere belanghebbenden in toekomstige projecten zal worden vormgegeven.
Rol van de Raad:
De raad heeft de taak om de kaders voor het grondbeleid vast te stellen. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering binnen deze kaders. De raad moet beslissen over de vaststelling van de Nota Grondbeleid en het bijbehorende budget.
Politieke Keuzes:
De raad moet kiezen tussen het vaststellen van de voorgestelde nota met situationeel grondbeleid of alternatieven zoals alleen actief of facilitair grondbeleid. Daarnaast moet de raad beslissen over het al dan niet toekennen van het budget voor grondzaken.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is deels SMART. Het is specifiek en tijdgebonden, maar mist meetbare doelen en concrete acties voor de uitvoering. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de effectiviteit van het situationeel grondbeleid hangt af van de toepassing ervan in de praktijk.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten om de Nota Grondbeleid 2026-2029 vast te stellen en het budget van €50.000 goed te keuren.
Participatie:
Er is geen sprake van burgerparticipatie bij het opstellen van de nota, aangezien het geen concrete projecten betreft. Toekomstige participatie wordt niet specifiek beschreven.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als relevant onderwerp in het voorstel, hoewel het impliciet kan worden meegenomen in de maatschappelijke doelen van het grondbeleid.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen zijn beperkt tot het voorgestelde budget van €50.000 voor grondzaken. Dit bedrag wordt gedekt uit positieve resultaten van grondexploitaties. Indien deze resultaten niet voldoende zijn, moet heroverweging plaatsvinden over de dekking van de kosten.
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Vaststelling nota grondbeleid 2026-2029". Het voorstel beoogt de vaststelling van de Nota Grondbeleid 2026-2029, waarin een (actief) situationeel grondbeleid wordt voorgesteld. Dit beleid stelt de gemeente in staat om per locatie een passende vorm van grondbeleid te kiezen, met als doel de woningbouw te versnellen en maatschappelijke doelen te verwezenlijken. Het voorstel omvat ook een budget van €50.000 voor algemene kosten van grondzaken, te dekken uit positieve resultaten van toekomstige grondexploitaties. Het amendement 'Schrappen onteigening voor natuurontwikkeling' is aangenomen, waardoor onteigening niet standaard wordt ingezet voor natuurontwikkeling.
Oordeel over de volledigheid:
Het voorstel is redelijk volledig, met duidelijke kaders en financiële dekking. Het bevat echter geen concrete projecten of participatie van inwoners.
Rol van de raad:
De raad stelt de kaders vast voor het grondbeleid en beslist over de vaststelling van de nota en het bijbehorende budget.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen tussen verschillende vormen van grondbeleid (actief, facilitair, situationeel) en beslissen over het al dan niet vaststellen van het budget voor grondzaken.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) geformuleerd, vooral omdat het geen specifieke doelen of meetbare resultaten bevat. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de effectiviteit van het situationele beleid hangt af van de uitvoering.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten om de Nota Grondbeleid 2026-2029 vast te stellen en het budget van €50.000 goed te keuren.
Participatie:
Er is geen burgerparticipatie geweest bij het opstellen van de nota, aangezien het geen concrete projecten betreft.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is relevant, vooral in de context van natuurontwikkeling en het gebruik van vrijwillige instrumenten in plaats van onteigening.
Financiële gevolgen:
De financiële gevolgen zijn beperkt tot het budget van €50.000 voor grondzaken, gedekt uit positieve resultaten van grondexploitaties. Als er geen positief resultaat is, moet herbeoordeling plaatsvinden.
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
Het amendement betreft het agendapunt "Vaststelling nota grondbeleid 2026-2029" en richt zich specifiek op het schrappen van "onteigening voor natuurontwikkeling" uit de nota. Het voorstel beoogt de passage over natuurontwikkeling te verwijderen uit de context van actief situationeel grondbeleid, zoals beschreven op pagina 21 van de nota. Dit amendement is ingediend door Albert van Dijk, een zelfstandig raadslid, en wordt besproken tijdens de raadsvergadering van de gemeente Achtkarspelen op 18 december 2025.
Oordeel over de volledigheid:
Het amendement is specifiek en beperkt zich tot een enkele wijziging in de nota. Het biedt echter geen uitgebreide toelichting of onderbouwing voor de voorgestelde wijziging, wat de volledigheid enigszins beperkt.
Rol van de raad:
De raad moet het amendement beoordelen en beslissen of de voorgestelde wijziging in de nota grondbeleid wordt aangenomen. Dit vereist een afweging van de voor- en nadelen van het schrappen van onteigening voor natuurontwikkeling.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen tussen het handhaven van de mogelijkheid tot onteigening voor natuurontwikkeling of het schrappen ervan, wat kan impliceren dat natuurontwikkeling minder prioriteit krijgt in het grondbeleid.
SMART en Inconsistenties:
Het amendement is specifiek en meetbaar in de zin dat het een duidelijke wijziging voorstelt. Het is echter niet tijdgebonden en biedt geen concrete resultaten of evaluatiecriteria, waardoor het niet volledig SMART is. Er zijn geen directe inconsistenties, maar de impact van de wijziging op bredere beleidsdoelen is onduidelijk.
Besluit van de raad:
De raad moet beslissen of het amendement wordt aangenomen, wat zou betekenen dat de passage over onteigening voor natuurontwikkeling uit de nota wordt geschrapt.
Participatie:
Het amendement zelf zegt niets over participatie. Het is onduidelijk of er inspraak is geweest van belanghebbenden of het publiek bij het opstellen van dit amendement.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid kan een relevant onderwerp zijn, aangezien natuurontwikkeling vaak bijdraagt aan duurzame doelen. Het schrappen van onteigening voor natuurontwikkeling kan invloed hebben op de duurzaamheid van het grondbeleid.
Financiële gevolgen:
Het amendement zelf bespreekt geen financiële gevolgen. Het is onduidelijk of het schrappen van onteigening voor natuurontwikkeling financiële voordelen of nadelen met zich meebrengt, en hoe eventuele kosten of besparingen worden gedekt.
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
Het amendement heeft als titel "Schrappen onteigening voor natuurontwikkeling" en is aangenomen tijdens de raadsvergadering van de gemeente Achtkarspelen op 18 december 2025. Het amendement wijzigt de nota Grondbeleid 2026-2029 door het schrappen van onteigening als standaardinstrument voor natuurontwikkeling. In plaats daarvan worden vrijwillige instrumenten zoals minnelijke verwerving en kavelruil geprefereerd. Onteigening blijft mogelijk, maar alleen als ultimum remedium en vereist een afzonderlijk raadsbesluit met motivatie volgens wettelijke kaders. Dit biedt duidelijkheid en waarborgt zorgvuldigheid bij het ingrijpen in eigendomsrechten.
Oordeel over de volledigheid:
Het amendement is volledig in de zin dat het duidelijk de wijzigingen en de motivatie daarvoor beschrijft. Het biedt een heldere toelichting op de keuze voor vrijwillige instrumenten en de voorwaarden waaronder onteigening kan worden overwogen.
Rol van de raad:
De raad speelt een cruciale rol bij het vaststellen van het grondbeleid en het maken van beleidskeuzes omtrent het gebruik van onteigening. De raad moet ook afzonderlijke besluiten nemen wanneer onteigening overwogen wordt.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen tussen het standaardiseren van onteigening als instrument voor natuurontwikkeling of het beperken daarvan tot uitzonderlijke gevallen, waarbij vrijwillige instrumenten de voorkeur krijgen.
SMART en Inconsistenties:
Het amendement is specifiek en meetbaar in termen van de beleidswijziging die het voorstelt. Het is haalbaar en relevant binnen de context van eigendomsrechten en natuurontwikkeling. Er zijn geen duidelijke inconsistenties in het voorstel.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten om het amendement aan te nemen, waarmee het gebruik van onteigening als standaardinstrument voor natuurontwikkeling wordt geschrapt en vrijwillige instrumenten worden gepromoot.
Participatie:
Het amendement benadrukt het belang van vrijwillige samenwerking met grondeigenaren, wat impliceert dat participatie een belangrijk aspect is van het voorgestelde beleid.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is relevant, aangezien het amendement betrekking heeft op natuurontwikkeling en het Natuurnetwerk Nederland, die beide bijdragen aan ecologische duurzaamheid.
Financiële gevolgen:
Het amendement zelf bespreekt geen specifieke financiële gevolgen, maar door te kiezen voor vrijwillige instrumenten en provinciale subsidies, kan het impliceren dat er minder kosten zijn verbonden aan juridische procedures voor onteigening. Het is echter niet duidelijk of en hoe deze kosten worden gedekt.
-
-