De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft besloten om eigenaren van gemeentelijke monumenten te ondersteunen met financiële compensatie. Dit besluit, dat op 17 oktober 2024 werd genomen, is bedoeld om het behoud van cultureel erfgoed te bevorderen en te voorkomen dat waardevolle panden verwaarloosd raken.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
Tijdens de raadsvergadering werd het voorstel om eigenaren van gemeentelijke monumenten te compenseren uitgebreid besproken. Het plan omvat een legesvrijstelling voor vergunningsaanvragen en de bekostiging van een abonnement bij de Monumentenwacht. Deze maatregelen zijn bedoeld om eigenaren te stimuleren hun panden als gemeentelijk monument aan te wijzen, ondanks de bijkomende restricties.
Raadslid Speelman benadrukte het belang van het erfgoed in Achtkarspelen: "Het mooiste aan dit voorstel is de zin: 'Het erfgoed in Achtkarspelen doet ertoe.' Een mooi signaal, want we hebben hier nog een aantal prachtige panden." Hij wees erop dat de financiële compensatie een noodzakelijke stap is om eigenaren te ondersteunen, gezien de beperkingen die monumentstatus met zich meebrengt.
De fractie van PvdA en GroenLinks sprak zich ook positief uit over het voorstel. "We denken dat we niet aan een financiële compensatie voor de eigenaren kunnen ontkomen om het gemeentelijke monumentenbeleid handen en voeten te geven," aldus een woordvoerder. Er werd echter wel een vraag gesteld over de toekomstige subsidiëring: "Hoe gaan we de subsidiëring aanvliegen qua voorwaarden, bedrag, toetsing en controle?"
Wethouder Brinkman reageerde op de vragen en opmerkingen vanuit de raad. Hij erkende dat de huidige maatregelen wellicht karig lijken, maar benadrukte dat ze een belangrijke eerste stap zijn. "Het is de realiteit dat we nu niet meer kunnen bieden, maar we zijn blij dat we iets kunnen presenteren waar we trots op kunnen zijn."
Het CDA sloot zich aan bij de realiteitszin van het voorstel en benadrukte het belang van het goed monitoren van de effecten. "We moeten in de evaluatie goed in de gaten houden hoeveel gemeentelijke monumenten we daadwerkelijk krijgen en hoeveel eigenaren hier gebruik van maken," aldus een CDA-raadslid.
Het voorstel werd uiteindelijk met algemene stemmen aangenomen. De gemeenteraad hoopt dat deze maatregelen een stimulans zullen zijn voor eigenaren om hun panden als monument aan te wijzen en zo bij te dragen aan het behoud van het culturele erfgoed in Achtkarspelen.
Samenvatting van het voorstel
De gemeenteraad van Achtkarspelen heeft op 17 oktober 2024 besloten om eigenaren van gemeentelijke monumenten financiële compensatie te bieden. Dit besluit volgt op de vaststelling van het erfgoedbeleid in maart 2024, waarin de visie en verordening voor het aanwijzen en beschermen van gemeentelijke monumenten zijn vastgelegd. De compensatie omvat een legesvrijstelling voor vergunningsaanvragen en de bekostiging van een abonnement bij de Monumentenwacht. Deze maatregelen zijn bedoeld om eigenaren te stimuleren hun panden als gemeentelijk monument aan te wijzen, ondanks de bijkomende restricties. Het voorstel biedt verschillende opties voor financiële compensatie, waaronder een instandhoudingssubsidie, maar de gemeente heeft vanwege financiële overwegingen gekozen voor de legesvrijstelling en Monumentenwacht-bekostiging. Het doel is om het behoud van cultureel erfgoed te bevorderen en te voorkomen dat waardevolle panden verwaarloosd raken.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting
Titel: Financiële compensatie eigenaren gemeentelijke monumenten
Samenvatting: Het voorstel richt zich op het bieden van financiële compensatie aan eigenaren van gemeentelijke monumenten in Achtkarspelen. Dit volgt op de erfgoednota van maart 2024, waarin de gemeente haar visie op erfgoedbeleid uiteenzet. Het voorstel biedt compensatie in de vorm van legesvrije vergunningen en het bekostigen van een Monumentenwacht-abonnement. Deze maatregelen zijn bedoeld om eigenaren te stimuleren hun panden als gemeentelijk monument te laten aanwijzen, ondanks de bijkomende restricties. Het voorstel onderzoekt verschillende compensatiemogelijkheden, maar sluit het Revolverend Fonds uit vanwege ontoereikendheid. De raad moet beslissen over de voorgestelde compensatievormen.
Oordeel over de volledigheid
Het voorstel is redelijk volledig, met een duidelijke uiteenzetting van de opties voor financiële compensatie en de bijbehorende voor- en nadelen. Echter, de financiële dekking en de lange termijn gevolgen voor de gemeentelijke begroting zijn niet volledig uitgewerkt.
Rol van de Raad
De raad moet een besluit nemen over het al dan niet bieden van financiële compensatie aan eigenaren van gemeentelijke monumenten en welke vorm deze compensatie moet aannemen.
Politieke Keuzes
De raad moet kiezen tussen verschillende vormen van financiële compensatie: legesvrije vergunningen, bekostiging van een Monumentenwacht-abonnement, of een instandhoudingssubsidie. Daarnaast moet de raad overwegen of er überhaupt financiële compensatie moet worden geboden.
SMART en Inconsistenties
Het voorstel is deels SMART: het is specifiek en tijdgebonden, maar mist meetbare doelen en een duidelijke haalbaarheid. Er zijn geen directe inconsistenties, maar de financiële haalbaarheid is een punt van zorg.
Besluit van de Raad
De raad moet besluiten of zij instemt met het bieden van financiële compensatie en, zo ja, welke vorm deze moet aannemen.
Participatie
Er is geen directe participatie van inwoners of andere stakeholders in het voorstel opgenomen.
Duurzaamheid
Duurzaamheid is relevant, aangezien het behoud van monumenten bijdraagt aan cultureel en historisch behoud, wat een vorm van duurzaamheid is.
Financiële Gevolgen
De financiële gevolgen zijn afhankelijk van de gekozen compensatievorm. De instandhoudingssubsidie zou €25.000 per jaar kosten, wat volgens de afdeling Financiën niet haalbaar is. De kosten voor legesvrije vergunningen en Monumentenwacht-abonnementen zijn gering, maar cumulatief kunnen ze de begroting beïnvloeden. Er is geen duidelijke dekking voor deze kosten aangegeven.
-
