Tijdens de raadsvergadering van 25 november 2021 stond het 'niet gebruik' van de algemene bijstand centraal. De PvdA-fractie had dit onderwerp geagendeerd naar aanleiding van schriftelijke vragen over het hoge percentage mensen dat geen gebruik maakt van bijstand, ondanks dat ze er mogelijk recht op hebben.
Politiekverslaggever Rijk de Bat
In de raadszaal van Agaspelen werd donderdagavond druk gedebatteerd over het zorgwekkende aantal inwoners dat geen gebruik maakt van de bijstand, terwijl ze daar mogelijk wel recht op hebben. Uit een rapport van de Inspectie Sociale Zaken bleek dat maar liefst 30% van de Nederlanders geen bijstand aanvraagt, ondanks dat ze er mogelijk voor in aanmerking komen. "Dat is een vrij hoog percentage," aldus raadslid Jan Spulman van de PvdA. "Het is tijd om hier goed bij stil te staan."
De discussie werd geleid door wethouder P.M. Jonker, die benadrukte dat de gemeente vanwege privacyredenen niet zomaar bij iedereen achter de voordeur kan kijken. "We proberen dit onder de aandacht te brengen en gaan ervan uit dat mensen weten dat de gemeente er is wanneer je geen inkomen hebt," legde Jonker uit. Toch erkende ze dat er doelgroepen zijn die onvoldoende op de hoogte zijn of de stap niet durven nemen vanwege administratieve rompslomp.
Spulman stelde voor om de gebiedsteams een grotere rol te geven in het signaleren van mensen die mogelijk recht hebben op bijstand. "Zou het zo kunnen zijn dat gebiedsteams hier structurele aandacht voor zouden kunnen hebben?" vroeg hij. Jonker bevestigde dat armoedebestrijding al onderdeel is van de taak van de gebiedsteams. "Als er aanwijsbare redenen zijn, dan is de gebiedsmedewerker daar ook voor aan zet."
Een ander punt van zorg was de administratieve last voor kleine zelfstandigen die bijstand willen aanvragen. "Zou het mogelijk zijn om de administratieve rompslomp te beperken?" vroeg Spulman. Jonker gaf aan dat dit een uitdaging blijft. "Bijstand is een vangnet en daarbij hebben we inzicht nodig. We kunnen daarin niet heel veel veranderen, maar we ondersteunen mensen wel bij hun aanvraag."
Het debat eindigde zonder concrete oplossingen, maar met de belofte van de gemeente om het onderwerp verder te onderzoeken en te blijven zoeken naar manieren om de drempels voor bijstandsaanvragen te verlagen. "We moeten zicht krijgen op de actuele situatie in Agaspelen," besloot Spulman. "Alleen dan kunnen we structurele aandacht geven aan dit probleem."
Samenvatting van het voorstel
De tekst betreft een raadsvoorstel voor een vergadering op 25 november 2021, waarin agendapunt 5 betrekking heeft op het sociaal domein. Het onderwerp van discussie is de beantwoording van schriftelijke vragen van de PvdA-fractie over het 'niet gebruik' van de algemene bijstand. Deze vragen werden op 13 september 2021 gesteld en de antwoorden zijn op 13 oktober 2021 gepubliceerd op de digitale Lijst Ingekomen Stukken. Op verzoek van de PvdA-fractie is dit onderwerp geagendeerd voor een meningvormende bespreking tijdens de raadsvergadering. De portefeuillehouder is mevrouw P.M. Jonker en de ambtenaar die hierbij betrokken is, is de heer J. Jager.
Documenten
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
Het voorstel betreft de beantwoording van schriftelijke vragen van de PvdA over het 'niet gebruik' van de algemene bijstand. De PvdA-fractie heeft zorgen geuit over het feit dat sommige mensen die recht hebben op bijstand, hier geen gebruik van maken. Het college heeft deze vragen beantwoord en de antwoorden zijn op 13 oktober 2021 gepubliceerd. Het doel van de raadsvergadering op 25 november 2021 is om de raad te informeren en een mening te vormen over dit onderwerp.
Oordeel over de volledigheid:
Het voorstel lijkt volledig in de zin dat het de vragen van de PvdA beantwoordt en de raad informeert over de situatie. Echter, zonder de exacte inhoud van de beantwoording te kennen, is het moeilijk te beoordelen of alle aspecten van het 'niet gebruik' van bijstand voldoende zijn behandeld.
Rol van de raad:
De rol van de raad is meningvormend. Dit betekent dat de raad de informatie moet overwegen, discussiëren en mogelijk aanbevelingen of verdere acties moet overwegen.
Politieke keuzes:
De raad moet beslissen of er beleidswijzigingen nodig zijn om het 'niet gebruik' van bijstand aan te pakken. Dit kan inhouden dat er meer voorlichting wordt gegeven, dat de toegankelijkheid van bijstand wordt verbeterd, of dat er andere maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat mensen die recht hebben op bijstand, deze ook daadwerkelijk ontvangen.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel zelf is niet SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) omdat het voornamelijk gaat om het informeren van de raad en niet om het implementeren van specifieke maatregelen. Er zijn geen duidelijke doelen of tijdlijnen aangegeven. Zonder de exacte antwoorden te kennen, is het moeilijk om te zeggen of er inconsistenties zijn.
Besluit van de raad:
De raad moet beslissen of er verdere actie nodig is op basis van de beantwoording van de vragen. Dit kan betekenen dat er aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd of dat er beleidsaanpassingen worden voorgesteld.
Participatie:
Het voorstel zelf zegt weinig over participatie. Het is gericht op het beantwoorden van vragen en het informeren van de raad. Er wordt niet specifiek vermeld hoe burgers of belanghebbenden bij dit proces worden betrokken.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid lijkt geen direct relevant onderwerp in dit voorstel, aangezien het zich richt op sociale bijstand en niet op milieukwesties.
Financiële gevolgen:
Het voorstel zelf bespreekt geen financiële gevolgen of hoe eventuele maatregelen gefinancierd zouden worden. Dit zou een belangrijk aandachtspunt kunnen zijn als de raad besluit dat er beleidswijzigingen nodig zijn.
-